Son Xəbərlər
20:26  Sabahdan Azərbaycanda yeni tədris ili başlayır  19:40  22 sentyabr ilk dərs gününün cədvəli  15:31  Vurulan vaksinlərin sayı 8 milyonu ötdü  15:17  Yoluxanların bu günə olan statistikası açıqlandı  14:54  Sabah Azərbaycana payız fəsli daxil olacaq  14:51  Hava dəyişəcək yağış, şimkək; XƏBƏRDARLIQ  14:11  Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Bakı Avropa Liseyinin yeni binasının açılışında iştirak ediblər  13:28  DYP məktəblərin açılması ilə bağlı sürücülərə müraciət etdi  13:09  Yeni dərs günü Qarabağ Azərbaycan mövzusundan bəhs edəcək  12:54  Şəhid Fərid Nadirovun ad günü münasibətilə bulağın açılışı olub  12:07  Prezident İlham Əliyev 1 sərəncam, 4 fərman imzaladı  11:47  Sabunçu rayonundakı 307 saylı tam orta məktəb əsaslı təmir və yenidənqurmadan sonra istifadəyə verilib  11:36  Prezident İlham Əliyev Sabunçu rayonunda 71 saylı tam orta məktəbdə yaradılan şəraitlə tanış olub  06:27  Təhsil ocaqlarında dezinfeksiya işləri aparılır  05:30  Ümumi təhsil müəssisələrinin IX sinifləri üçün “Zəfər tarixi” dərsliyi hazırlanıb.  05:29  Ombudsman beynəlxalq təşkilatlara Ermənistanla bağlı müraciət edib  04:56  Bu gün Şəhid Fərid Nadirovun ad günüdür  16:40  Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb  16:39  Azərbaycanda 740 nəfər COVID-19-a yoluxub, 22 nəfər ölüb  16:38  Azərbaycan, Türkiyə və Pakistan generalları “Üç qardaş - 2021” təlimlərini izləyib 
Dünən, 20:26
Sabahdan Azərbaycanda yeni tədris ili başlayır
Dünən, 19:40
22 sentyabr ilk dərs gününün cədvəli
Dünən, 15:31
Vurulan vaksinlərin sayı 8 milyonu ötdü
Dünən, 15:17
Yoluxanların bu günə olan statistikası açıqlandı
Dünən, 14:54
Sabah Azərbaycana payız fəsli daxil olacaq
Dünən, 14:51
Hava dəyişəcək yağış, şimkək; XƏBƏRDARLIQ
Dünən, 14:11
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Bakı Avropa Liseyinin yeni binasının açılışında iştirak ediblər
Dünən, 13:28
DYP məktəblərin açılması ilə bağlı sürücülərə müraciət etdi
Dünən, 13:09
Yeni dərs günü Qarabağ Azərbaycan mövzusundan bəhs edəcək
Dünən, 12:54
Şəhid Fərid Nadirovun ad günü münasibətilə bulağın açılışı olub
Dünən, 12:07
Prezident İlham Əliyev 1 sərəncam, 4 fərman imzaladı
Dünən, 11:47
Sabunçu rayonundakı 307 saylı tam orta məktəb əsaslı təmir və yenidənqurmadan sonra istifadəyə verilib
Dünən, 11:36
Prezident İlham Əliyev Sabunçu rayonunda 71 saylı tam orta məktəbdə yaradılan şəraitlə tanış olub
Dünən, 06:27
Təhsil ocaqlarında dezinfeksiya işləri aparılır
Dünən, 05:30
Ümumi təhsil müəssisələrinin IX sinifləri üçün “Zəfər tarixi” dərsliyi hazırlanıb.
Dünən, 05:29
Ombudsman beynəlxalq təşkilatlara Ermənistanla bağlı müraciət edib
Dünən, 04:56
Bu gün Şəhid Fərid Nadirovun ad günüdür
20-09-2021, 16:40
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
20-09-2021, 16:39
Azərbaycanda 740 nəfər COVID-19-a yoluxub, 22 nəfər ölüb
20-09-2021, 16:38
Azərbaycan, Türkiyə və Pakistan generalları “Üç qardaş - 2021” təlimlərini izləyib
20-09-2021, 16:35
Prezident İlham Əliyev Vladimir Putini təbrik edib
20-09-2021, 16:34
Azərbaycan XİN Rusiyaya bağsağlığı verib
20-09-2021, 16:32
Repetitorların 20 faiz vergi ödəyəcəyi məsələsinə aydınlıq gətirildi - RƏSMİ AÇIQLAMA
20-09-2021, 16:30
Prezident İlham Əliyev Vladimir Putinə telefonla zəng edib
20-09-2021, 16:27
Təhsil işçilərinin 90 faizə yaxını vaksin olunub
20-09-2021, 16:26
Koronavirusa yoluxan gənclərin vəziyyəti daha tez ağırlaşır - İnfeksionist
20-09-2021, 16:24
Azərbaycanın “Avroviziya-2022”də iştirakı təsdiqləndi
Tarix:08 iy 11:50 Bölmə:xeberler, cemiyyet

İstivurma ilə günvurma arasındakı fərq nədir?

İstivurma ilə günvurma arasındakı fərq nədir?

İyul ayının sonları ölkəmizdə hava şəraiti olduqca isti keçir.Belə günlərdə uşaqlara qarşı xüsusilə diqqətli olmaq lazımdır.

Uşağın bədəninin termorequlyasiyasının xüsusiyyətləri səbəbindən olduqca təhlükəli bir vəziyyət – istivurma və ya günvurma inkişaf edə bilər.

İstivurma ilə günvurma arasındakı fərq nədir? Uşaqları günvurmadan necə qorumaq olar? İstivurma körpələr üçün nə qədər təhlükəlidir? Bunların əlamətlərini necə tanımaq olar?

Azərbaycan Tibb Universitetinin Uşaq xəstəlikləri kafedrasının professoru, tibb elmləri doktoru Hüseyn Qabulov bu və digər suallara aydınlıq gətirib:

“Yay mövsümü isti havaya məruz qalmağın təsirləri ilə əlaqədar pediatrlara müraciətlərin sayında kəskin artım müşahidə olunur. Bu yay da istisna deyil. Hazırki vəziyyəti və yay mövsümünün qızmar günlərinin hələ qabaqda olmasını nəzərə alaraq, uşaqları istivurmadan və onun ağır nəticələrindən mümkün qədər qorumaq üçün valideynlərə bir neçə tövsiyələr və məsləhətlər vermək istərdim. Məsələ burasındadır ki, bu problemlə bağlı elektron məlumatlar da daxil olmaqla, mediada bir çox fərqli informasiya mövcuddur. Lakin bu materialları təhlil edərkən, bəzi məqalələrin və tövsiyələrin tam düzgün olmadığı və hətta bəzən uşağa zərər verə biləcəyi ortaya çıxır.

Təbii ki, açıq havada olmaq imkanından yararlanmaq sağlamlığın açarlarından biridir. Ancaq, eyni zamanda, isti günlərdə diqqətli olmağı unutmamalıyq.

Unutmamalıyıq ki, əgər uşaq uzun müddət istidə və ya günəş şüaları altındadırsa istivurma və ya günvurma baş verə bilər. Bu, olduqca təhlükəli bir vəziyyətdir və ilk növbədə beyin, ürək-damar, tənəffüs sistemi və digər orqanlara təsir edir”.

- İstivurma ilə günvurma arasındakı fərq nədir?

- İstivurma uzun müddət xarici mühitdə qalma nəticəsində bütün bədənin həddindən artıq istiləşməsindən yaranan vəziyyətdir. Eyni zamanda, istivurma orqanizmin ümumi isinməsi, bədən hərarətinin yüksəlməsi və nəticədə vacib funksiyalarının pozulmasına səbəb olur.

İstivurmanın bir növü olan günvurma, günəş şüaların birbaşa baş nahiyəsinə məruz qalması nəticəsində olur.

Hər iki vəziyyət o halda baş verir ki, uşaq uzun müddət istiyə (istivurmaya) və ya birbaşa günəş şüasına (günvurmaya) məruz qalır, bu da həyati orqanların funksiyalarının pozulmasına səbəb olur.

İstivurmanın ağırlıq dərəcəsi təkcə ətraf mühitin temperaturundan deyil, eyni zamanda istiliyin orqanizmə təsir müddətindən də asılıdır.

İstivurmanın inkişafına təkan verən digər amillər arasında ətraf mühitin yüksək rütubəti, küləksiz hava, mayenin az qəbulu, günəş altında həddindən artıq fiziki fəaliyyət və s. qeyd etmək olar. Bol və yüksək kalorili qida məhsulları, piylənmə və ya artıq çəki (həddindən artıq dərialtı piyin olması istinin xarici mühitə ötürülməsini çətinləşdirir) də bədən isinməsinin inkişafına səbəb olan amillərdir.

- İstivurmanın əsas əlamətləri hansılardır?

- İstivurma ümumi zəiflik, bədən hərarətinin 39-41° -ə qədər yüksəlməsi, başgicəllənmə, baş ağrısı ilə xarakterizə olunur. Uşağın iştahı azalır, nəticədə o yeməkdən imtina edir, dərisi qızarır və quruyur, nəbz sürətlənir və nəfəs darlığı müşahidə olunur. Vəziyyətin şiddətindən asılı olaraq ürək bulanması, qusma və ishal inkişaf edə bilər. Ağır hallarda müxtəlif orqan və sistemlərinin zədələnməsini göstərən qıcolmalar və huşun itirilməsi, burun qanaması, görmə pozğunluqları və digər simptomlar müşahidə olunur.

- Uşaqda istivurma olduğu zaman nə etmək lazımdır?

- İstivurma olduğuna şübhələnirsinizsə, dərhal həkimə müraciət edin. İlkin yardım ondan ibarətdir ki, uşağı kölgəyə və ya sərin otağa aparmaq, onu sıxan paltarları çıxarmaq, yarıoturaq vəziyyətdə uzatmaq, başı yan tərəfə əymək (qusma olduğu təqdirdə boğulma baş verməsin) lazımdır. Ondan başqa, uşağın hərarəti artdığı təqdirdə üzünü və sinəsini soyuq su ilə silməli, başına, boyunun yan tərəflərinə soyuq kompress qoymaq lazımdır. Kompresslər məhz sərin olmalıdır. Eyni zamanda, ona fasilə ilə bol miqdarda maye vermək lazımdır.

- Uşaqların günün istənilən vaxtında gəzintiyə həvəsli olmasını nəzərə alaraq, yay aylarında istivurmadan qaçmaq mümkündürmü? Bu barədə nə tövsiyə edirsiniz?

- Körpəni birbaşa günəş şüalarına məruz qalmasından qorumaq məqsədilə ilk növbədə onun başını və ya bədənini panama və ya dəsmal ilə örtmək lazımdır. Ondan başqa, istivurmanın qarşısını almaq üçün çimərlikdə üzmək ilə qum vannasının qəbulunu növbə ilə etmək, günəş şüasını (vannası) az doza ilə qəbul etmək məqsədəuyğundur. Həmçinin çox maye qəbul etməsi məsləhətdir, xüsusən təmiz, sərin suyu.

Açıq havada, xüsusilə isti yay günlərində günəşin altında olmağınız səhər 10-na kimi və axşam 6-dan sonra tövsiyə olunur. Həmçinin yüngül yumşaq materiallardan hazırlanan paltarı geyinmək məsləhətdir.

Həddindən artıq fiziki fəaliyyətin (yarışlar, uzun gəzintilər və s.) məhdudlaşdırılması vacibdir. Rasiona meyvə-tərəvəz məhsulları daxil olmalıdır. Yağlı qidaları və ət məhsullarını məhdudlaşdırmaq lazımdır, xüsusilə də gündüz saatlarında və günəş şüası qəbulunu planlaşdırıldığı zaman.

Qazsız içkilərə və şəkərsiz kompotlara üstünlük verməyiniz tövsiyə olunandır.

Yuxarıda göstərilən profilaktik tədbirlərinə riayət etsək, istivurma təhlükəsi körpələrinizdən yan keçəcək və yay mövsümü onların inkişaf edən orqanizmini gücləndirməyə kömək edəcək.
Oxunub: 50